Y Gwasanaeth Ymchwil | Research Service Y Gwasanaeth Ymchwil | Research Service #

Pob adeilad newydd yng Nghymru i gael paneli solar

Y Pwyllgor Deisebau | 15 Mai 2018 Petitions Committee | 15 May 2018

Papur briffio gan y Gwasanaeth Ymchwil:

Rhif y ddeiseb: 814 Teitl y ddeiseb: Pob adeilad newydd yng Nghymru i gael paneli solar Testun y ddeiseb: Sicrhau y caiff paneli solar eu gosod ar bob tŷ sy'n cael ei adeiladu o'r newydd yng Nghymru er mwyn gwella ein hôl troed carbon a helpu'r amgylchedd.

Y cefndir

Rhaid i gartrefi newydd fodloni safonau penodol fel sy'n ofynnol gan Reoliadau Adeiladu. Mae Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi ystod o Ddogfennau Cymeradwy sy'n darparu arweiniad ynghylch cydymffurfiad ag agweddau penodol ar y Rheoliadau Adeiladu mewn rhai o'r sefyllfaoedd adeiladu mwy cyffredin.

Mae'r Rheoliadau Adeiladu yn ei gwneud yn ofynnol bod adeiladau newydd yn bodloni rhai gofynion perfformiad ynni penodol. Nid yw'r Rheoliadau Adeiladu, na'r canllawiau yn Nogfen Gymeradwy L, yn mynnu bod paneli solar yn cael eu gosod mewn adeiladau preswyl newydd.

Roedd Llywodraeth y DU yn cyflwyno tariffau cyflenwi trydan yn galluogi talu perchnogion technolegau ynni adnewyddadwy sy'n cynhyrchu trydan, megis paneli solar, am y trydan maent yn ei gynhyrchu. Roedd hyn yn annog y defnydd o ynni adnewyddadwy. Fodd bynnag, mae cyfraddau tariffau cyflenwi trydan wedi lleihau ac efallai bod hyn wedi effeithio ar hyfywedd rhai gosodiadau ynni adnewyddadwy. Mae tariffau wedi'u cyhoeddi am y cyfnod hyd at fis Mawrth 2019. Nid yw'n glir beth fydd yn digwydd ar ôl y pwynt hwnnw.

Camau gweithredu Llywodraeth Cymru

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi bod adolygiad o Ran L o'r Rheoliadau Adeiladu (cadwraeth tanwydd a phŵer) yn mynd rhagddo. Disgwylir i ymgynghoriad ar gynigion ddigwydd yn ddiweddarach yn 2018. Ni waeth beth yw canlyniad yr adolygiad, nododd Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig na fydd yn mandadu defnyddio technoleg benodol gan fod y Rheoliadau Adeiladu yn "niwtral o ran tanwydd".

Mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi darparu llythyr manwl i'r Cadeirydd yn gwneud sylwadau ar y ddeiseb hon.

Camau gweithredu Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Ym mis Mawrth 2016, cyhoeddodd Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd y Cynulliad ei adroddiad, Dyfodol Ynni Craffach i Gymru.

Gwnaeth y Pwyllgor nifer o argymhellion sy'n berthnasol i'r ddeiseb hon, gan gynnwys:

Diwygio Rheoliadau Adeiladu ar frys, i sicrhau bod tai newydd yn cael eu hadeiladu i safonau ynni ‘agos at sero’; a

Datblygu cadwyni cyflenwi lleol i gefnogi technolegau ynni adnewyddadwy a mesurau effeithlonrwydd ynni.

Mae Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad wrthi'n cynnal ymchwiliad i dai carbon isel. Nid yw adroddiad ac argymhellion y Pwyllgor wedi'u cyhoeddi eto, ond mae wedi cael rhywfaint o dystiolaeth sy'n ymwneud â phŵer solar. Yn ei dystiolaeth ysgrifenedig i'r Pwyllgor, tynnodd Cartrefi Cymunedol Cymru sylw at y Datblygiad Cartrefi Llesol yng Nghastell-nedd Port Talbot lle mae cartrefi yn cael eu hadeiladu gyda thoeau ffotofoltäig solar integredig a chladin wal casglu haul. Yna gellir storio pŵer a gynhyrchir ar y safle gan ddefnyddio batris; gelwir y dull yn adeiladau fel gorsafoedd pŵer hefyd. Nodir y prosiect hwn hefyd yn llythyr Ysgrifennydd y Cabinet sy'n dweud, os yw'r prosiect yn llwyddiannus, fod posibilrwydd o ymestyn y system adeiladu i 1,200 o gartrefi eraill fel rhan o Fargen Dinas Bae Abertawe.

Gwneir pob ymdrech i sicrhau bod y wybodaeth yn y papur briffio hwn yn gywir adeg ei gyhoeddi. Dylai darllenwyr fod yn ymwybodol nad yw'r papurau briffio hyn yn cael eu diweddaru o reidrwydd na'u diwygio fel arall i adlewyrchu newidiadau dilynol.